Naar startpagina
Chronische ziekten

Ramadan 2027 en chronische ziekte: veilig vasten

Diabetes, bloeddruk, hart, nieren, zwangerschap: bereid de ramadan voor met uw arts, pas uw behandeling aan en weet wanneer u het vasten breekt.

4 oktober 20264 min lezenDr. Selim Zenginramadan · diabete · maladie-chronique

Voor veel gezinnen in Anderlecht en Brussel is de ramadan een belangrijke periode. Met diabetes type 2, hoge bloeddruk, een hart- of nierziekte, of tijdens een zwangerschap bereidt u het vasten voor met uw arts.

De islam voorziet vrijstellingen voor zieken. De beslissing om te vasten is persoonlijk: u neemt ze samen met uw arts en, als u dat wenst, met een religieuze autoriteit die u vertrouwt.

Bereid u voor vanaf half december 2026

De ramadan 2027 begint naar schatting rond 8 februari 2027 (kalender van de Diyanet); de precieze datum hangt af van de waarneming van de maan en kan per gemeenschap een dag verschillen. De IDF-DAR-aanbevelingen en de Diabetes Liga raden een consultatie aan 6 tot 8 weken vooraf, dus tussen half en eind december 2026, om uw risico in te schatten, uw geneesmiddelen aan te passen en maaltijden, vochtinname en opvolging te plannen.

Diabetes: ken uw risiconiveau

De IDF-DAR-score (2021, bijgewerkt in 2026) telt punten op voor de diabetes, de behandeling, hypo's, complicaties en kwetsbaarheid. Drie categorieën:

  • Laag risico (0 tot 3 punten): vasten doorgaans mogelijk, met medische evaluatie, aangepaste behandeling en opvolging.
  • Matig risico (3,5 tot 6 punten): veiligheid onzeker; als u vast, strikte opvolging en medische aanpassingen.
  • Hoog risico (meer dan 6 punten): vasten op medisch advies afgeraden, bijvoorbeeld bij hypo's die u niet voelt aankomen, een onstabiele hart- en vaatziekte, ernstige nierinsufficiëntie, gevorderde kwetsbaarheid of diabetes tijdens de zwangerschap.

Diabetes: wanneer het vasten breken

Tekenen van een hypo: beven, zweten, hartkloppingen, honger, verwardheid. Tekenen van een te hoge bloedsuiker: hevige dorst, vaak plassen, vermoeidheid, misselijkheid. Volgens de IDF-DAR breekt u het vasten onmiddellijk als:

  • uw bloedsuiker lager is dan 70 mg/dl (3,9 mmol/l); tussen 70 en 90 mg/dl (3,9 tot 5,0 mmol/l) meet u binnen het uur opnieuw;
  • uw bloedsuiker hoger is dan 300 mg/dl (ongeveer 16,7 mmol/l);
  • u tekenen hebt van een hypo of een te hoge bloedsuiker, van uitdroging of van een acute ziekte (koorts, braken, diarree).

Bij een hypo neemt u snelle suikers (een klein glas sap) en meet u na 15 tot 20 minuten opnieuw. Volgens de IDF-DAR breken een vingerprik om de bloedsuiker te meten en een insuline-injectie het vasten niet.

Diabetes: geneesmiddelen aanpassen met de arts

Verander nooit zelf uw dosissen of innametijdstippen. Algemene principes:

  • Sulfonylureumderivaten (gliclazide, glimepiride…) en insuline: risico op hypo's overdag; dosis en tijdstip vaak aan te passen.
  • Metformine: de dosis verandert weinig, vooral de tijdstippen veranderen (iftar, suhoor).
  • SGLT2-remmers (dapagliflozine, empagliflozine…): risico op uitdroging; bij voorkeur start u ze niet in de maand vóór of tijdens de ramadan. Stop ze niet zonder medisch advies en raadpleeg bij misselijkheid, braken of buikpijn.

Bloeddruk, hart en nieren

Sommige geneesmiddelen voor hart en bloeddruk moeten op vaste tijdstippen worden ingenomen; uw arts kan het schema aanpassen. Plaspillen (diuretica) kunnen uitdroging en nierschade bevorderen: dosis en tijdstip bespreekt u met uw arts. Stop geen enkele behandeling zonder medisch advies. Meet thuis uw bloeddruk als u een bloeddrukmeter hebt, beperk zout, dat dorstig maakt, en drink regelmatig tussen iftar en suhoor, tenzij u een vochtbeperking hebt gekregen.

Breek het vasten en neem contact op met uw arts bij kortademigheid, gezwollen enkels, duizeligheid of hartkloppingen; bij pijn op de borst belt u 112. Vasten wordt doorgaans afgeraden na een recent hartinfarct, een recente beroerte of hartingreep, bij ernstig hartfalen, gevorderde nierinsufficiëntie of dialyse.

Zwangerschap en borstvoeding

Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, zijn vrijgesteld en hebben het recht om niet te vasten, met of zonder diabetes. Diabetes tijdens de zwangerschap geldt als hoog risico. U beslist samen met uw arts, gynaecoloog of vroedvrouw. Vast u toch, breek dan het vasten als u zich onwel voelt, als uw bloedsuiker onder 70 mg/dl daalt of als uw baby minder beweegt.

Praktische tips

  • Suhoor: zo laat mogelijk vóór de dageraad, met complexe koolhydraten (volkorenbrood, haver, peulvruchten) en eiwitten.
  • Iftar: water en één tot drie dadels, daarna een evenwichtige maaltijd met veel groenten.
  • Dranken: drink regelmatig water tussen iftar en suhoor; vermijd suikerhoudende dranken, beperk koffie, thee en cola.
  • Gefrituurd eten en zoete desserts: beperken.
  • Beweging: behoud uw gewone activiteit (wandelen, tarawih-gebeden), zonder zware inspanning in de uren vóór iftar.
  • Opvolging: meet uw bloedsuiker volgens uw plan en zodra u zich onwel voelt.

Na de ramadan en wanneer bellen

Een consultatie na de ramadan helpt om de behandeling opnieuw af te stemmen. Bij levensbedreigende nood (bewustzijnsverlies, ademhalingsproblemen, pijn op de borst) belt u 112. Voor alle andere vragen kunt u contact opnemen met het wijkgezondheidscentrum.

In de Maison Médicale Parc Astrid kan deze voorbereiding in het Frans, Nederlands, Engels, in het Turks en in het Arabisch.

Bronnen

Nagelezen en gevalideerd door

Inschrijven