Hoge bloeddruk: begrijpen, opsporen en behandelen in 2026

1. Wat is hoge bloeddruk?

Hoge bloeddruk (hypertensie) betekent dat de druk van het bloed in de slagaders te hoog is. De bloeddruk wordt gemeten in millimeter kwik (mmHg) en uitgedrukt in twee getallen: de systolische (bovendruk, bij het samentrekken van het hart) en de diastolische (onderdruk, tussen twee hartslagen). Volgens de richtlijnen 2024 van de Europese Vereniging voor Cardiologie (ESC) spreekt men van hypertensie vanaf 140/90 mmHg in de praktijk, of vanaf een gemiddelde van 135/85 mmHg bij thuismeting. Tussen 120/70 en 139/89 mmHg in de praktijk spreekt de ESC van een ‘verhoogde bloeddruk’.

In België stelde het Belgisch gezondheidsonderzoek van Sciensano in 2018 hoge bloeddruk vast bij ongeveer 43 % van de volwassenen tussen 40 en 79 jaar. Meer dan vier op tien van hen hadden geen diagnose gekregen en minder dan een kwart had een goed gecontroleerde bloeddruk. Onbehandelde hoge bloeddruk verhoogt het risico op een beroerte, een hartinfarct en nierschade.

2. Welke signalen kunnen waarschuwen?

Hypertensie wordt ‘de stille moordenaar’ genoemd: de meeste mensen met hoge bloeddruk voelen er niets van. Daarom kan alleen een bloeddrukmeting ze opsporen. Bij een zeer hoge bloeddruk kunnen wel klachten optreden:

• hevige hoofdpijn
• duizeligheid
• oorsuizen
• neusbloedingen
• gezichtsstoornissen
• pijn op de borst, kortademigheid, hartkloppingen

Bij een bloeddruk van 180/110 mmHg of hoger moet worden nagegaan of het om een hypertensieve noodsituatie gaat. Gaat dat gepaard met pijn op de borst, ernstige kortademigheid, gezichtsstoornissen of neurologische tekenen (verlamming, spraakstoornissen, verwardheid), bel dan 112.

3. Hoe opsporen?

Opsporing berust op regelmatige bloeddrukmeting. De ESC-richtlijnen 2024 raden een controle aan minstens om de 3 jaar vóór de leeftijd van 40 jaar, en jaarlijks vanaf 40 jaar of bij een verhoogde bloeddruk.

Om de diagnose te bevestigen, zijn metingen buiten de praktijk aanbevolen. Bij thuismeting meet u ’s ochtends en ’s avonds telkens twee keer, met 1 à 2 minuten tussen beide metingen, gedurende minstens 3 en hoogstens 7 dagen; daarna wordt het gemiddelde berekend. De ABPM (24-uursmeting) is het alternatief, onder meer bij vermoeden van wittejasseffect of gemaskeerde hypertensie. Het eerste onderzoek omvat meestal een bloedafname (nierfunctie, kalium, glykemie, cholesterol), een urineonderzoek en een elektrocardiogram.

4. Welke behandelingen?

De aanpak steunt op twee onlosmakelijke pijlers: een gezonde levensstijl en, indien nodig, medicatie.

De ESC-richtlijnen 2024 noemen onder meer: zout beperken tot ongeveer 5 g per dag (minder dan 2 g natrium), minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week (of 75 minuten intensieve beweging), een gezond gewicht nastreven, meer groenten en fruit eten (kalium helpt de bloeddruk te verlagen, behalve bij gevorderde nierziekte), alcohol beperken en stoppen met roken.

Wat medicatie betreft, raadt de ESC voor de meeste patiënten aan om meteen te starten met een combinatie van twee geneesmiddelen in lage dosis, bij voorkeur in één tablet: een remmer van het renine-angiotensinesysteem (ACE-remmer of sartaan) samen met een calciumantagonist of een diureticum. Bètablokkers worden gebruikt bij een specifieke indicatie, zoals angina pectoris of bepaalde vormen van hartfalen. Bij de meeste behandelde personen is het doel een systolische bloeddruk tussen 120 en 129 mmHg, als die goed verdragen wordt.

5. Opvolging in Wijkgezondheidscentrum Parc Astrid

Zodra de behandeling gestart is, organiseert uw huisarts een gestructureerde opvolging: in het begin frequente controles om werkzaamheid en verdraagbaarheid na te gaan, daarna regelmatige controles zodra de bloeddruk goed geregeld is, met af en toe een bloed- en urineonderzoek.

Ons multidisciplinair team begeleidt u: uitleen van een gevalideerde bloeddrukmeter voor thuismeting, therapeutische educatie door ons verpleegkundig team, persoonlijk voedingsadvies en coördinatie met de cardioloog of nefroloog indien nodig. Voor ingeschreven patiënten verloopt deze opvolging via het forfait: geen betaling bij de raadpleging; het ziekenfonds betaalt een maandelijks forfait aan het wijkgezondheidscentrum.

Bronnen

• ESC – 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension, European Heart Journal (2024)
• Bos P. et al. – Unravelling the Belgian cascade of hypertension care (gegevens van het Belgisch gezondheidsonderzoek 2018 van Sciensano), BMC Public Health (2024)
• WHO – Hypertension, fact sheet (2025)